WCAG 2.2 AA i Europejski Akt o Dostępności: co musi zrobić Twój sklep

Jeśli prowadzisz sklep internetowy, dotyczy Cię termin, który wielu właścicieli przegapiło. Od 28 czerwca 2025 roku dostępność cyfrowa jest w Polsce obowiązkiem prawnym, a nie tylko mile widzianym dodatkiem. Podstawą jest Europejski Akt o Dostępności, w Polsce wdrożony ustawą z 26 kwietnia 2024 roku.

Zajmuję się e-commerce od strony technicznej, więc patrzę na to praktycznie: co realnie trzeba zmienić w sklepie, a co jest tylko straszeniem. Dostępność brzmi jak temat dla prawników, ale w większości to konkretne rzeczy na stronie. Czy da się przejść przez koszyk samą klawiaturą. Czy tekst jest czytelny. Czy pola formularza mają opisy. Ten tekst tłumaczy, czym są WCAG i EAA, kogo dotyczą, jakie błędy ma prawie każdy sklep i od czego zacząć.

Warto spojrzeć na to bez paniki. Dostępny sklep to po prostu większy rynek: łatwiej kupić w nim osobie starszej, słabowidzącej czy przeglądającej telefon w słońcu. To samo, co chroni Cię przed problemem prawnym, zwykle podnosi też konwersję.

WCAG i EAA — co to właściwie jest

Te dwa skróty często mylą się ze sobą, a to dwie różne rzeczy. WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to techniczny standard dostępności treści w internecie, opracowany przez W3C, czyli organizację, która ustala standardy sieci. Mówi konkretnie, co strona musi spełniać, żeby dało się z niej korzystać niezależnie od ograniczeń wzroku, słuchu czy sprawności ruchowej. Aktualna wersja to WCAG 2.2, a poziom, o który chodzi w przepisach, to AA — środkowy z trzech (A, AA, AAA).

EAA, czyli Europejski Akt o Dostępności (European Accessibility Act, dyrektywa UE 2019/882), to z kolei prawo. Nakłada na firmy obowiązek, żeby produkty i usługi cyfrowe były dostępne, i jako miarę „dostępności" wskazuje właśnie WCAG. W Polsce wdrożono go ustawą z 26 kwietnia 2024 roku o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług.

W skrócie: WCAG mówi jak ma być, EAA mówi, że musi tak być. Sklep internetowy to usługa świadczona drogą elektroniczną, więc wpada w zakres tego prawa.

Od kiedy obowiązuje i kogo dotyczy

Kluczowe są dwie daty. 28 czerwca 2025 to dzień wejścia obowiązku w życie. Od tego momentu nowe usługi i produkty cyfrowe muszą być dostępne. 28 czerwca 2030 to koniec okresu przejściowego dla usług, które działały wcześniej. Innymi słowy, jeśli Twój sklep ruszył przed czerwcem 2025, masz trochę czasu na dostosowanie, ale termin już biegnie i nie warto zostawiać tego na ostatnią chwilę.

Jest jedno istotne wyłączenie. Obowiązek nie dotyczy mikroprzedsiębiorstw świadczących usługi, czyli firm, które zatrudniają mniej niż 10 osób i mają roczny obrót lub sumę bilansową poniżej 2 mln euro. Jeśli przekraczasz ten próg, prawo Cię obejmuje. Warto przy tym pamiętać, że nawet zwolniona firma zyskuje na dostępności, bo otwiera sklep na większą grupę klientów. To informacja ogólna, nie porada prawna — w razie wątpliwości co do swojej sytuacji skonsultuj się z prawnikiem.

Skala problemu nie jest niszowa. Według danych Eurostatu około jedna czwarta dorosłych w Unii żyje z jakąś formą ograniczenia sprawności. Do tego dochodzą sytuacje przejściowe: złamana ręka, jasne słońce na ekranie telefonu, hałas bez słuchawek. Dostępność pomaga wszystkim tym osobom, nie tylko wąskiej grupie.

Co konkretnie sprawdza WCAG 2.2 AA

WCAG opiera się na czterech zasadach, w skrócie POUR: treść ma być postrzegalna, obsługiwalna, zrozumiała i solidna (czyli działać z różnymi technologiami, w tym z czytnikami ekranu). Brzmi abstrakcyjnie, ale rozkłada się na bardzo konkretne wymagania. W praktyce, dla sklepu, najważniejsze są te obszary:

• Teksty alternatywne. Każde istotne zdjęcie i grafika musi mieć opis, który odczyta czytnik ekranu. Bez tego osoba niewidoma nie wie, co jest na zdjęciu produktu.
• Kontrast. Tekst i elementy muszą się wystarczająco odcinać od tła. Modne jasnoszare napisy na białym tle to klasyczny błąd.
• Obsługa klawiaturą. Całą stronę, łącznie z koszykiem i płatnością, da się obsłużyć bez myszki, samym tabem i enterem.
• Widoczny fokus. Poruszając się klawiaturą, widać wyraźnie, na którym elemencie się jest.
• Formularze i komunikaty błędów. Pola mają etykiety, a błędy są opisane zrozumiale, nie tylko czerwoną ramką.
• Struktura nagłówków. Treść ma logiczną hierarchię (H1, H2, H3), po której czytnik ekranu potrafi nawigować.
• Wystarczająco duże elementy klikalne. WCAG 2.2 dodał wymóg minimalnego rozmiaru przycisków i linków, co ma znaczenie zwłaszcza na telefonie.

Najczęstsze błędy w sklepach internetowych

Po przejrzeniu wielu sklepów te same problemy wracają jak bumerang. Nie dlatego, że ktoś je zlekceważył, tylko dlatego, że nikt nigdy nie spojrzał na sklep pod tym kątem.

Najczęściej spotykam: zdjęcia produktów bez opisów alternatywnych, za niski kontrast cen i etykiet, karuzele i menu, których nie da się obsłużyć klawiaturą, formularze zamówienia z polami bez etykiet (sam placeholder to za mało), brak widocznego fokusu, komunikaty błędów oznaczone wyłącznie kolorem oraz pliki PDF z regulaminem, które są zwykłym skanem, czyli obrazkiem nieczytelnym dla maszyny. Każdy z tych błędów osobno wygląda na drobiazg. Razem potrafią zamknąć sklep przed sporą grupą kupujących.

Deklaracja dostępności — co to jest

Oprócz samego dostosowania strony pojawia się temat deklaracji dostępności. To publiczny dokument, w którym opisujesz stan zgodności sklepu z wymaganiami: co jest spełnione, co nie i z jakimi zastrzeżeniami, plus kontakt do zgłaszania problemów z dostępnością. Jej podstawą jest audyt strony względem WCAG 2.2 AA — bez rzetelnej oceny nie ma z czego napisać uczciwej deklaracji. (Przykład takiej deklaracji znajdziesz w stopce tej strony.)

Czym właściwie ryzykujesz

Są trzy poziomy konsekwencji i warto je rozdzielić. Pierwszy to sankcje od organów nadzoru — prawo przewiduje kary za niespełnianie wymagań dostępności. Drugi to ryzyko skarg i pozwów o dyskryminację ze strony osób, które nie mogą skorzystać ze sklepu. Trzeci, najczęściej pomijany, to realna utrata sprzedaży: klient, który nie może dokończyć zakupu, po prostu idzie do konkurencji. Nie trzeba straszyć karami, żeby zobaczyć, że niedostępny koszyk kosztuje.

Od czego zacząć

Bez sensu jest poprawiać wszystko naraz i po omacku. Kolejność, która sprawdza się w praktyce, jest prosta.

1. Zrób audyt. Sprawdź, gdzie sklep nie spełnia WCAG 2.2 AA i które błędy są najpoważniejsze. Od tego zależy cała reszta, bo poprawiasz najpierw to, co najmocniej wyklucza klientów.
2. Popraw błędy w kolejności wagi. Najpierw rzeczy, które realnie blokują zakup (klawiatura, formularze, kontrast), potem kosmetyka.
3. Przygotuj deklarację dostępności na podstawie audytu i opublikuj ją w sklepie.

Sam audyt nie musi być od razu kosztowny. Automatyczny skaner wykryje część błędów w kilka minut, choć nie wszystkie — sensowności opisów czy obsługi całej ścieżki zakupowej klawiaturą maszyna nie oceni. Dlatego dobry start to skan wstępny, a dopiero potem pogłębiona ocena tam, gdzie jej potrzeba.

Najczęstsze pytania

Słowniczek pojęć

• WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) — międzynarodowy standard dostępności treści w sieci, autorstwa W3C. Aktualna wersja: 2.2.
• Poziom AA — środkowy z trzech poziomów zgodności WCAG (A, AA, AAA). To on jest punktem odniesienia w przepisach.
• EAA (European Accessibility Act) — Europejski Akt o Dostępności, dyrektywa UE 2019/882, która nakazuje stosowanie wymagań dostępności.
• Ustawa z 26.04.2024 — polskie wdrożenie EAA, czyli ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług.
• Czytnik ekranu — program odczytujący zawartość strony głosem, używany m.in. przez osoby niewidome.
• Tekst alternatywny (alt) — opis grafiki czytany przez czytnik ekranu zamiast samego obrazka.
• Kontrast — różnica jasności między tekstem a tłem; za niski utrudnia czytanie.
• Fokus — wizualne zaznaczenie elementu, na którym aktualnie jesteś, nawigując klawiaturą.
• Deklaracja dostępności — publiczny dokument opisujący stan zgodności strony z wymaganiami dostępności.
• Mikroprzedsiębiorstwo — firma poniżej 10 osób i 2 mln euro obrotu; usługowe są wyłączone z obowiązku.

Źródła